İslam'da beş vakit namaz, günün belirli zamanlarına bağlanmıştır. Bu zamanlar saatle sabit değildir; güneşin doğuşu, tepe noktası ve batışı gibi astronomik olaylara göre her gün değişir. Bu nedenle namaz vakitleri hem mevsime hem de bulunduğunuz coğrafi konuma göre farklılık gösterir.
Beş Vakit ve Anlamları
1. İmsak (Sabah / Fecr)
İmsak vakti, tan yerinin ağarmaya başladığı, yani fecr-i sâdık denilen gerçek şafağın ufukta belirdiği andır. Sabah namazının vakti bu anda başlar ve güneş doğana kadar sürer. Oruç tutanlar için imsak, sahurun bittiği ve orucun başladığı vakittir.
2. Güneş (Şurûk)
Güneşin ufuktan doğduğu andır. Bu, sabah namazı vaktinin sona erdiği zamandır. Güneşin doğuşundan yaklaşık kırk beş dakika sonrasına kadar (kerahet vakti) nafile namaz kılınması uygun görülmez.
3. Öğle (Zuhr)
Güneşin tam tepe noktasını (zeval) geçip batıya doğru meyletmesiyle öğle vakti başlar. İkindi vakti girene kadar devam eder. Öğle, günün en uzun namaz vaktine sahip vakitlerinden biridir.
4. İkindi (Asr)
Bir cismin gölgesinin, kendi boyunun bir (veya bazı görüşlere göre iki) katı kadar uzamasıyla ikindi vakti girer. Güneş batana kadar sürer. Gün içindeki bu vakit, Kur'an'da özel olarak vurgulanan "orta namaz" olarak da yorumlanmıştır.
5. Akşam (Mağrib)
Güneşin ufkun altına tamamen batmasıyla akşam vakti başlar. Yatsı vakti girene kadar devam eder. Oruçlular için iftar, akşam vaktinin girmesiyle yapılır.
6. Yatsı (İşâ)
Batı ufkundaki kırmızımsı-beyaz aydınlığın (şafak) tamamen kaybolmasıyla yatsı vakti başlar. İmsak vaktine, yani ertesi günün sabah namazına kadar devam eder. Vitir namazı da yatsı vaktinde kılınır.
Kısa özet: Sabah namazı imsakta başlar güneşte biter; öğle zevalde başlar ikindide biter; ikindi gölge uzamasında başlar güneş batışında biter; akşam güneş batınca başlar şafak kaybolunca biter; yatsı şafak kaybolunca başlar imsakta biter.
Namaz Vakitleri Nasıl Hesaplanır?
Modern namaz vakti hesaplamaları, güneşin belirli bir anda ufka göre yaptığı açıya dayanır. Öğle, ikindi, akşam ve güneş vakitleri güneşin gözle görülebilen konumundan doğrudan belirlenebilir. İmsak ve yatsı ise güneş ufkun altındayken gerçekleştiği için güneşin ufuk altı açısıyla hesaplanır.
Farklı kurumlar bu açılar için farklı değerler kullanır. Bu yüzden aynı şehir için bile farklı kaynaklarda birkaç dakikalık farklar görebilirsiniz.
| Yöntem | İmsak açısı | Yatsı açısı |
|---|---|---|
| Türkiye (Diyanet) | 18° | 17° |
| Muslim World League | 18° | 17° |
| Umm al-Qura (Mekke) | 18.5° | 90 dk (Ramazan'da 120 dk) |
| Mısır Genel Kurumu | 19.5° | 17.5° |
Vakitler Neden Şehre Göre Değişir?
Namaz vakitleri üç temel etkene göre değişir:
- Enlem: Kuzeye veya güneye gidildikçe gündüz-gece süreleri değişir, bu da vakit aralıklarını etkiler.
- Boylam: Doğu-batı konumu, güneşin o noktaya ulaşma saatini belirler.
- Mevsim: Yaz aylarında gündüzler uzar, imsak erkene kayar, yatsı geç saate gelir.
Bu nedenle namaz vakitlerini takip ederken, mutlaka bulunduğunuz şehre veya konuma göre ayarlanmış bir kaynak kullanmak önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Namaz vaktini kaçırırsam ne yapmalıyım?
Vakti çıkan farz namaz "kaza" olarak kılınır. İmkân bulunduğunda geciktirilmeden kaza edilmesi tavsiye edilir.
Kerahet vakti nedir?
Güneşin doğuşu, tam tepede olduğu an ve batışı sırasındaki kısa süreler, nafile namaz için uygun görülmeyen "kerahet" vakitleridir.
Uygulamadaki vakitler neden takvimden farklı?
Kullanılan hesaplama yöntemi ve açılar farklıysa birkaç dakikalık sapmalar olabilir. Salatvakti, bölgenize uygun güvenilir yöntemleri esas alır.