Abdestin Farzları
Hanefî mezhebine göre abdestin dört farzı vardır. Bu dört işlem eksiksiz yapılmadan abdest tamamlanmış olmaz:
- Yüzü yıkamak: Alnın saç bitiminden çene altına, bir kulaktan diğerine kadar tüm yüzü yıkamak.
- Kolları yıkamak: Dirseklerle birlikte iki kolu yıkamak.
- Başı mesh etmek: Islak elle başın dörtte birini mesh etmek.
- Ayakları yıkamak: Topuklarla birlikte iki ayağı yıkamak.
Abdestin Adım Adım Alınışı
Aşağıdaki sıralama, farzlarla birlikte sünnetleri de içeren, yaygın olarak uygulanan eksiksiz abdest şeklidir:
- Niyet ve Besmele: Abdest almaya niyet edip "Bismillah" diyerek başlayın.
- Elleri yıkamak: Bileklere kadar iki eli, parmak aralarını da ovarak üç kez yıkayın.
- Ağza su vermek (mazmaza): Sağ elle ağza üç kez su alıp çalkalayın.
- Buruna su vermek (istinşak): Sağ elle burna üç kez su çekip sol elle sümkürün.
- Yüzü yıkamak: Tüm yüzü üç kez yıkayın.
- Kolları yıkamak: Önce sağ, sonra sol kolu dirseklerle birlikte üçer kez yıkayın.
- Başı mesh etmek: Islak elle başın üstünü bir kez mesh edin.
- Kulakları ve boynu mesh etmek: Islak parmaklarla kulakların içini ve dışını, ardından boynu mesh edin.
- Ayakları yıkamak: Önce sağ, sonra sol ayağı topuklarla birlikte, parmak aralarını ovarak üçer kez yıkayın.
İpucu: Abdest alırken her uzvu iyice ıslatmaya, kuru yer bırakmamaya dikkat edin. Suyu israf etmemek de sünnete uygun bir davranıştır.
Abdestin Sünnetlerinden Bazıları
- Besmele ile başlamak
- Elleri bileklere kadar yıkamak
- Ağza ve buruna su vermek
- Uzuvları üçer kez yıkamak
- Sağdan başlamak
- Azaları ara vermeden, sırayla yıkamak
- Parmak aralarını ovmak (tahlil)
Abdesti Bozan Durumlar
Aşağıdaki durumlarda abdest bozulur ve yeniden alınması gerekir:
- Tuvalet ihtiyacının giderilmesi (idrar, dışkı, yellenme)
- Vücuttan kan, irin gibi akıntıların yayılacak şekilde çıkması
- Ağız dolusu kusmak
- Bayılma, sarhoşluk veya akıl sağlığının geçici kaybı
- Namazda sesli gülmek (namazı ve abdesti bozar)
- Derin uyku (yatarak veya bir yere dayanarak)
Not: Abdesti bozan durumlar konusunda mezhepler arasında bazı farklar vardır. Tereddüt ettiğiniz özel durumlarda güvenilir bir kaynağa danışmanız uygun olur.
Su Bulunamazsa: Teyemmüm
Su bulunamadığında veya suyu kullanmak sağlık açısından zararlıysa, temiz toprak veya toprak cinsinden bir yüzeye elleri sürüp yüzü ve kolları mesh ederek teyemmüm yapılır. Teyemmüm, su imkânı doğana kadar abdest yerine geçer.
Sık Sorulan Sorular
Abdestliyken tekrar abdest almalı mıyım?
Abdestiniz bozulmadıysa mevcut abdestle birden fazla namaz kılabilirsiniz. Ancak her namaz için abdest tazelemek fazilettir.
Mest üzerine mesh nedir?
Belirli şartları taşıyan su geçirmez ayakkabı (mest) giyildiğinde, ayakları yıkamak yerine mest üzerine mesh yapmaya belirli süreyle izin verilir.
Ojeli veya su geçirmeyen bir tabaka varsa abdest olur mu?
Suyun deri veya tırnağa ulaşmasını engelleyen tabakalar abdeste engeldir; bu tür maddelerin temizlenmesi gerekir.